سهشنبههای علمی با محوریت النینو؛ بررسی اثرات پدیدههای اقلیمی بر منابع طبیعی و تصمیمگیری اجرایی
نشست علمی با موضوع «پدیده النینو و اثرات آن» در قالب برنامه «سهشنبههای علمی» با حضور کارشناسان هواشناسی، اعضای هیئت علمی دانشگاه زنجان و کارشناسان دستگاههای اجرایی، به همت ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان زنجان در ادارهکل هواشناسی استان برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان زنجان، پگاه ملایی، کارشناس ادارهکل هواشناسی استان زنجان، با تأکید بر اهمیت استمرار نشستهای علمی اظهار کرد: این جلسات فرصت مناسبی برای تبادل دانش و تجربه میان دستگاههای اجرایی، مراکز علمی و دانشگاهی و استفاده کاربردی از ظرفیتهای تخصصی است. وی با اشاره به وظایف هواشناسی در زمینه پایش و دیدهبانی جو، تهیه بانک اطلاعاتی، ارائه تحلیلهای اقلیمی و جوی، صدور پیشبینیهای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت و ارائه هشدارهای جوی افزود: رویکرد هواشناسی در سالهای اخیر به سمت هواشناسی کاربردی و تولید محصولات مورد نیاز کاربران حرکت کرده است تا دادههای هواشناسی به اطلاعات قابل استفاده در تصمیمگیری دستگاهها تبدیل شود. ملایی با اشاره به همکاری هواشناسی با بخشهای کشاورزی، محیط زیست و راهداری، بر ضرورت شناخت دقیق نیازهای کاربران تأکید کرد و گفت: با توجه به تشدید تغییرات اقلیمی و افزایش رخدادهای حدی، توسعه همکاری میان دستگاههای تخصصی برای افزایش سازگاری و تابآوری ضروری است. وی پیشنهاد کرد یکی از نشستهای آینده «سهشنبههای علمی» با محوریت منابع طبیعی برگزار شود تا وظایف و نیازهای این مجموعه در حوزه هواشناسی و زمینههای همکاری مشترک، از جمله مدیریت آتشسوزیها و مراتع، بررسی شود. در ادامه، محسن هاشم نژاد، کارشناس هواشناسی، به تشریح پدیده النینو، تفاوت آن با لانینا و نقش تغییرات دمای سطح اقیانوس آرام در شکلگیری این پدیده پرداخت و گفت: آثار النینو در نقاط مختلف جهان متفاوت است و بررسی آن نباید بهصورت منفرد انجام شود؛ چراکه دورپیوندهایی مانند نوسان اقیانوس هند (IOD)، نوسان اطلس شمالی (NAO) و نوسان قطبی شمالی (AO) نیز میتوانند بر شرایط جوی مناطق مختلف اثرگذار باشند. وی تأکید کرد: تمام تغییرات آبوهوایی آینده را نمیتوان صرفاً به النینو نسبت داد و باید روند مستقل گرمایش کره زمین را نیز در نظر گرفت. هاشمنژاد با اشاره به وضعیت اقلیمی زنجان افزود: دادههای سالهای اخیر از روند افزایش دما و تغییر در الگوی زمانی بارشها حکایت دارد؛ موضوعی که میتواند در حوزههای کشاورزی، منابع آب و مدیریت منابع طبیعی مورد توجه قرار گیرد. تغییر در زمان و توزیع بارش، افزایش احتمال بارشهای شدید و تغییر سهم برف و باران نیز از پیامدهایی است که نیازمند برنامهریزی دقیق است. وی با بیان اینکه اثر النینو بر ایران مستقیم و یکنواخت نیست، خاطرنشان کرد: موقعیت جغرافیایی ایران و تأثیرپذیری از سامانههای جوی مختلف باعث میشود پیامدهای این پدیده در کشور نیازمند مطالعات منطقهای و بررسی همزمان عوامل اقلیمی باشد. این کارشناس هواشناسی همچنین بر استفاده از دادهها و پیشبینیهای فصلی در مدیریت منابع آب، کشاورزی، انرژی، محیط زیست، منابع طبیعی و مدیریت بحران تأکید کرد و همکاری میان دستگاههای تخصصی را عاملی مؤثر در افزایش تابآوری در برابر مخاطرات اقلیمی دانست. در بخش دیگری از این نشست، یوسف علی عابدینی، عضو هیئت علمی دانشگاه زنجان، با تأکید بر اهمیت توسعه رویکرد کاربردی در هواشناسی گفت: نتایج تحلیلهای اقلیمی و هواشناسی باید متناسب با نیاز دستگاههای اجرایی مورد استفاده قرار گیرد و برای شناخت پیامدهای پدیدههایی مانند النینو، لازم است عوامل جوی، اقلیمی و محیطی بهصورت همزمان بررسی شوند. وی بر ضرورت نگاه جامع به پدیدههای اقلیمی تأکید کرد و گفت: در بررسی پیامدهای النینو نباید این پدیده را بهتنهایی مورد ارزیابی قرار داد، بلکه باید مجموعه عوامل مؤثر بر اقلیم و شرایط جوی کشور را بهصورت همزمان بررسی کرد. به گفته وی، درهمکنش پدیدههای اقلیمی و جوی میتواند پیامدهای متفاوتی در مناطق مختلف ایجاد کند و از این رو، بهرهگیری از ظرفیت دانشگاهها، دستگاههای اجرایی و کارشناسان تخصصی برای تحلیل دقیق این پدیدهها و تبدیل نتایج پژوهشها به اطلاعات قابل استفاده در تصمیمگیریها ضروری است.
عابدینی بر ضرورت تقویت ارتباط میان دانشگاه، هواشناسی و دستگاههای اجرایی تأکید کرد و بهرهگیری از ظرفیت پژوهشهای علمی برای تبدیل دادهها و تحلیلهای اقلیمی به اطلاعات کاربردی را ضروری دانست.
در این نشست همچنین آثار تغییرات دما و بارش بر منابع آب، کشاورزی، جنگلها و مراتع، فرسایش خاک، آتشسوزیهای طبیعی و مدیریت بحران و همچنین نحوه پیش بینی آب و هوا و اقدامات هشدار دهنده قبل از وقوع بحران مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
نظر دهید